Puantaj Nedir, Nasıl Tutulur? Puantaj Kodları ve SGK Kuralları (2026)

Puantaj Nedir?

Puantaj, bir çalışanın ay içindeki her gününün nasıl geçtiğini gün gün işaretleyen kayıttır: çalıştı mı, hafta tatilinde mi, izinli mi, raporlu mu, gelmedi mi? Ay sonunda ücret, fazla mesai ve SGK'ya bildirilen prim günü bu kayıttan hesaplanır.

Kelime Fransızca *pointage*'dan gelir; Türk Dil Kurumu'ndaki anlamı "işaretleme, işaret koyma"dır. Puantajı tutan kişiye puantör, puantajın tablo hâline puantaj cetveli denir. Bir puantajda en az şunlar bulunur: çalışanın adı, ayın günleri, her gün için bir kod (ya da çalışılan saat), fazla mesai saatleri ve ay sonu toplamları.

Puantaj Tutmak Zorunlu mu?

Evet; biçimi serbest olmak üzere. Çalışma Süreleri Yönetmeliği'nin 9. maddesi açıktır: "İşveren, işçilerin çalışma sürelerini uygun araçlarla belgelemek zorundadır." Çalışma Bakanlığı'nın el kitabı bu kuralı "imza föyü, saat kartı, puantaj vb. kayıtlarla" diye açıklar. Kâğıt, Excel, kartlı sistem ya da PDKS kullanabilirsiniz.

Puantajın yanında tutulması gereken başka kayıtlar da vardır:

• Fazla mesai belgesi: Fazla çalışma yaptırılan işçilerin bu saatlerini gösteren belge düzenlenir, imzalı bir nüshası özlük dosyasında saklanır (Fazla Çalışma Yönetmeliği m.10).
• Yıllık izin kayıt belgesi: İşveren yıllık ücretli izinleri gösteren bir belge tutar (4857 m.56).
• Ücret hesap pusulası: Fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri ile kesintiler ayrı ayrı gösterilir (4857 m.37).

Kayıtlar 10 yıl saklanır. 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesine göre işyeri defter, kayıt ve belgeleri, ilgili olduğu yılı izleyen yıl başından başlayarak on yıl saklanır ve istenirse on beş gün içinde gösterilir. İnternette sık rastlanan "5 yıl" bilgisi doğru değildir.

Puantaj, Cetvel, PDKS ve Bordro: Farkları

Bu kelimeler günlük dilde birbirinin yerine kullanılır ama farklı işler görür. Hiçbiri kanunda tanımlı bir terim değildir; mevzuat yalnız "çalışma sürelerini belgelemek" der.

Puantaj Nasıl Tutulur?

• Her gün tutun, ay sonunda toplu doldurmayın. SGK, puantaj ve ücretsiz izin belgesini "her zaman düzenlenebilir" belgeler arasında sayar; sonradan hazırlanan bir belge incelemeye gönderilebilir. Puantaj ilgili ay içinde düzenlenmelidir.
• Kaynağı giriş-çıkış kaydı olsun. Kâğıt imza çizelgesi, kartlı sistem ya da çalışanın kendi telefonundan QR kodlu PDKS olabilir. Tahmine dayalı puantaj, fazla mesai ve eksik gün hesabını da tahmine çevirir.
• Çalışana imzalatın. SGK'nın eksik gün belgeleri arasında "sigortalının imzasını taşıyan puantaj kayıtları" sayılır.
• Değişiklikleri izlenebilir tutun. Bir kaydı kimin, ne zaman, neden düzelttiği görülebilmelidir.
• Denkleştirme uyguluyorsanız toplamları dönem bazında tutun. Haftalık 45 saat, yazılı anlaşmayla iki aylık (toplu sözleşmeyle dört aylık) dönemde ortalama olarak da uygulanabilir (4857 m.63).

Puantaj Cetveli Nasıl Doldurulur?

1. Ayın günlerini sütunlara, çalışanları satırlara yazın; hafta tatillerini ve resmî tatilleri önceden işaretleyin.
2. Her gün için tek bir kod yazın (aşağıdaki kod listesine bakın).
3. Fazla mesaiyi ayrı sütuna saat olarak yazın. Yarım saatten az süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler bir saat sayılır (Fazla Çalışma Yönetmeliği m.5).
4. İzin, rapor ve ücretsiz izin belgelerini aynı ay içinde dosyalayın.
5. Ay sonunda kodları sayın: çalışılan gün, hafta tatili, izin, rapor, ücretsiz izin, devamsızlık ve fazla mesai saati.
6. Çalışana kontrol ettirip imzalatın, onaylayın ve bordroya aktarın.

Bir haftanın örnek satırı şöyle görünür:

Hazır bir tablo isterseniz: ücretsiz Excel puantaj cetveli ve puantaj hesaplama aracı.

Puantaj Kodları: İki Ayrı Sistem

"Puantaj kodları" iki farklı şeyi anlatır: işyerinde günleri işaretlemek için kullanılan harf kodları ve SGK bildiriminde seçilen eksik gün kodları. Birincisinin resmî bir standardı yoktur; ikincisi resmîdir.

İşyeri harf kodları

SGK'nın ya da Çalışma Bakanlığı'nın yayımladığı bir harf kodu listesi yoktur; her işyeri kendi lejantını belirler. Bu yüzden aynı harf farklı yerlerde zıt anlamlara gelebilir: "X" bazı cetvellerde "çalıştı", bazılarında "gelmedi" demektir; "T" kimi yerde "tam gün", kimi yerde "tatil"dir. Cetvelin başına mutlaka bir lejant koyun. Tutarlı bir öneri:

Tatilde çalışılan günü yalnız tatil koduyla işaretlemek çalışmayı gizler ve ek ücretin atlanmasına yol açar; bu günler için ayrı bir kod kullanın. Ücretli ve ücretsiz izni de aynı harfle göstermeyin: ücretsiz izin SGK'da eksik gündür.

SGK eksik gün kodları

Ay içinde 30 günden az çalışan ya da eksik ücret alan çalışan için SGK bildiriminde (muhtasar ve prim hizmet beyannamesi) bir eksik gün nedeni seçilir. SGK'nın güncel listesi şöyledir:

Listede 02 ve 14 yoktur. Eski kaynaklarda geçen "02 - Ücretsiz izin" güncel değildir; ücretsiz izin için bugün 21 kullanılır.

Harf kodundan SGK koduna

Bu tablo resmî bir eşleme değil, SGK'nın kod ve belge listesine göre hazırlanmış bir kılavuzdur.

SGK'da Puantaj: 30 Gün Kuralı ve 07 Kodu

• Tam ay çalışan her zaman 30 gün: Ay içinde tam çalışan ve buna göre ücret alan çalışanın prim günü, ayın kaç gün çektiğine bakılmaksızın 30 gün bildirilir.
• Eksik günlü ayda gerçek gün sayısı: Prim günü, ayın gerçek gün sayısından ücret almaya hak kazanılmayan günler çıkarılarak bulunur. Gelir İdaresi'nin kılavuzundaki örnekler: 29 gün çeken bir Şubat'ta 10 gün ücretsiz izin → 19 gün; 31 çeken bir ayda 9 gün ücretsiz istirahat → 22 gün.
• 07 kodunda 1 saat = 1 gün: Kısmi süreli iş sözleşmesi olmayan (tam süreli) çalışanın puantajında bir gün için bir saat bile çalışma varsa o gün tam prim günü sayılır. 0 gün ve 0 kazançla yapılan bildirimlerde 07 kodu seçilemez (SGK duyurusu, 20 Kasım 2023).
• Belgeler SGK'ya verilmez: Eksik gün nedeni bildirimde seçilir; belgeler ilgili ayda düzenlenir, işyerinde saklanır ve SGK isterse 15 gün içinde gösterilir. "Belgeyi SGK'ya gönderin" diyen kaynaklar eskidir.
• Ücret kesintisi ile prim günü farklı hesaplanır: Ücretsiz izin ya da devamsızlık için ücretten uygulamada çoğunlukla brüt ücretin 30'da biri düşülür; SGK prim günü ise yukarıdaki kuralla bulunur. Şubat gibi aylarda iki rakamın farklı çıkması normaldir.

Hafta Tatili, Bayram ve İzinler Puantaja Nasıl İşlenir?

• Hafta tatili: İşyerinde belirlenen iş günlerinde çalışmış olma koşuluyla, yedi günlük dönemde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verilir ve çalışılmayan hafta tatili günü için o günün ücreti tam ödenir (4857 m.46). Kanunda "6 iş günü" ifadesi geçmez; hekim raporuyla verilen hastalık izinleri ve kanunen çalışılmış sayılan günler hak kazanmayı bozmaz.
• Ulusal bayram ve genel tatil: Çalışılmazsa o günün ücreti tam ödenir; çalışılırsa ayrıca her gün için bir günlük ücret ödenir (4857 m.47). Genel tatiller: 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 28 Ekim saat 13.00'ten itibaren ve 29 Ekim, arife günü 13.00'ten itibaren Ramazan Bayramı (3,5 gün) ve Kurban Bayramı (4,5 gün).
• Yıllık izin: İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (4857 m.56).
• Mazeret izinleri: Evlenme, evlat edinme ve yakın ölümünde 3 gün ücretli izin verilir. Eşin doğumunda izin, 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun'la 5 günden 10 güne çıkarıldı.
• Doğum izni: Doğumdan önce 8, sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır (7578 sayılı Kanun'la 16 haftadan 24 haftaya çıkarıldı).

Tatil günlerinin hesabı için ücretsiz fazla mesai hesaplama aracı bayram ve arife çalışmasını da hesaplar.

Örnek: Bir Ayın Puantajı

30 gün çeken bir ay (Eylül 2026), haftada 6 gün çalışılan bir işyeri, aylık brüt ücreti 30.000 TL olan bir çalışan:

Aynı durum 28 gün çeken bir Şubat'ta olsaydı ücret hesabı yine 29.000 TL olurdu, ama SGK prim günü 28 − 1 = 27 gün bildirilirdi. Kendi rakamlarınızla denemek için: puantaj hesaplama aracı.

Sık Yapılan Hatalar

• "X" gibi anlamı tanımlanmamış kodlar kullanmak.
• Tatilde çalışanı yalnız tatil koduyla işaretlemek; ek ücret atlanır.
• Ücretli ve ücretsiz izni aynı harfle göstermek; ücretsiz izin SGK'da eksik gündür.
• Puantajı ay sonunda toplu doldurup toplu imzalatmak.
• Kayıtları 5 yıl saklamak; doğrusu 10 yıl.
• Eksik gün belgelerini SGK'ya göndermeye çalışmak; belgeler işyerinde saklanır.
• 45 saati aylık sınır sanmak; sınır haftalıktır.
• 31 çeken ayın kendiliğinden fazla mesai doğurduğunu düşünmek; fazla çalışma haftalık 45 saati aşan çalışmadır (4857 m.41).
• Gece yarısını geçen vardiyayı bazen başladığı güne, bazen bittiği güne yazmak; işyerinde tek bir kural belirleyin (ör. vardiyanın başladığı gün).

Puantajı Otomatik Tutmak

Puantajdaki hataların çoğu elle toplamadan gelir. QRAY'de çalışanlar giriş-çıkışı kendi telefonundan QR okutarak ya da uygulamadan yapar; kayıtlar vardiyalar ve izinlerle eşleşir, ay sonunda puantaj ve hakediş pusulası hazır olur. Puantaj CSV (Excel'de açılır) olarak alınabilir ya da Mikro kullanıyorsanız aktarılır. SGK primi ve vergi bordro programınızda hesaplanır.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki ya da mali tavsiye değildir. Hafta tatilinde çalışmanın ücreti gibi yoruma açık konularda iş hukukçunuza veya mali müşavirinize danışın.